Η ψηφιακή τομοσύνθεση συνιστά μια εξέταση που κάθε γυναίκα πρέπει να κάνει προληπτικά έτσι ώστε να φροντίζει την υγεία της, είτε για προληπτικούς λόγους είτε για θεραπευτικούς.
Ο καρκίνος του μαστού είναι δυστυχώς δεύτερος στην κατάταξη του πιο συχνά ανιχνεύσιμου καρκίνου και προσβάλλει πληθώρα γυναικών, ιδίως μετά την ηλικία των 40.
Πάμε να γνωρίσουμε λοιπόν τι είναι η ψηφιακή τομοσύνθεση μαστού, τη διαδικασία της εξέτασης και να κατανοήσουμε την αξία που μάς δίνει όσον αφορά την πρόληψη του καρκίνου του μαστού.
Τι είναι η ψηφιακή τομοσύνθεση και τι ανιχνεύει;
Η ψηφιακή τομοσύνθεση μαστού, γνωστή και ως τρισδιάστατη (3D) μαστογραφία, αποτελεί την πλέον εξελιγμένη μορφή της ψηφιακής μαστογραφίας.
Πρόκειται για μια σύγχρονη απεικονιστική τεχνική που προσφέρει σημαντικά αυξημένη διαγνωστική ακρίβεια, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην έγκαιρη ανίχνευση παθήσεων του μαστού και, κυρίως, του καρκίνου του μαστού.
Η ψηφιακή τομοσύνθεση μαστού έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει με αυξημένη ακρίβεια ένα ευρύ φάσμα παθολογικών αλλοιώσεων του μαστού, ακόμα και σε πολύ πρώιμο στάδιο.
Χάρη στην τρισδιάστατη απεικόνιση και τις λεπτές τομές ενός χιλιοστού, επιτρέπει τον λεπτομερή έλεγχο των ιστών χωρίς την επικάλυψη που παρατηρείται στην κλασική μαστογραφία.
Ανιχνεύει:
1. Κακοήθεις όγκους (καρκίνος μαστού)
Η ψηφιακή τομοσύνθεση συμβάλλει στον εντοπισμό:
- μικρών κακοήθων όγκων, ακόμη και όταν βρίσκονται σε αρχικό στάδιο
- όγκων που «κρύβονται» μέσα σε πυκνό μαστικό ιστό
- αλλοιώσεων με ακανόνιστα όρια ή ύποπτη αρχιτεκτονική παραμόρφωση
2.Μικροαποτιτανώσεις
Η ψηφιακή τομοσύνθεση ανιχνεύει με μεγαλύτερη ευκρίνεια:
- μικροσκοπικές εναποθέσεις ασβεστίου (μικροαποτιτανώσεις)
- ομαδοποιημένες ή άτυπες μικροαποτιτανώσεις που μπορεί να σχετίζονται με πρώιμες μορφές καρκίνου, όπως το καρκίνωμα in situ
3. Αρχιτεκτονική παραμόρφωση του μαστού
Η μέθοδος μπορεί να αναδείξει:
- αλλοίωση της φυσιολογικής δομής του μαστού
- έλξεις ή διαταραχές των ιστών χωρίς εμφανή μάζα
Τέτοιου είδους ευρήματα συχνά δεν είναι ορατά στη δισδιάστατη μαστογραφία, αλλά μπορεί να αποτελούν πρώιμο σημάδι κακοήθειας.
4. Καλοήθεις αλλοιώσεις
Η τομοσύνθεση βοηθά επίσης στη διάκριση καλοήθων ευρημάτων, όπως:
- κύστες
- ινοαδενώματα
- λιπώδεις αλλοιώσεις
- αδενώδεις υπερπλασίες
5. Βλάβες σε πυκνούς μαστούς
Σε γυναίκες με πυκνό μαστικό ιστό, η τομοσύνθεση:
- αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ανίχνευσης υπόπτων βλαβών
- μειώνει την πιθανότητα ψευδούς αρνητικής διάγνωσης
- προσφέρει πιο αξιόπιστη εικόνα σε σύγκριση με την απλή μαστογραφία
6. Ύποπτα ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο
Η τομοσύνθεση μπορεί να εντοπίσει:
- αλλοιώσεις που απαιτούν συμπληρωματικές εξετάσεις (υπερηχογράφημα, μαγνητική μαστογραφία)
- ευρήματα που χρειάζονται ιστολογική διερεύνηση (βιοψία)
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ψηφιακής τομοσύνθεσης;
Η ψηφιακή τομοσύνθεση μαστού προσφέρει σημαντικά αυξημένη διαγνωστική ακρίβεια σε σύγκριση με την απλή ψηφιακή μαστογραφία, επιτρέποντας την ανίχνευση βλαβών ακόμη και σε πολύ πρώιμο στάδιο.
Η υψηλή διακριτική ικανότητα της μεθόδου καθιστά εφικτό τον εντοπισμό μικρών κακοηθειών που ενδέχεται να μην είναι ορατές στις δισδιάστατες εικόνες, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την απεικόνιση των ορίων μιας βλάβης, οδηγώντας σε πιο αξιόπιστη και ακριβή διάγνωση. Και γι’ αυτόν τον λόγο, δεν επιβαρύνει την κάθε εξεταζόμενη με επιπλέον άγχος, κόστος και ακτινοβολία, αφού πολύ σπάνια θα την κατευθύνει και σε δεύτερη εξέταση.
Ιδιαίτερα σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί η αποτελεσματικότητά της στις γυναίκες με πυκνούς μαστούς, όπου αυξάνει τη διαγνωστική ικανότητα και μειώνει ουσιαστικά τις πιθανότητες ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα της ψηφιακής τομοσύνθεσης αφορά την άνεση της εξεταζόμενης. Η διαδικασία πραγματοποιείται με αυτοματοποιημένη συμπίεση του μαστού, η οποία μειώνει τόσο την ένταση όσο και τη διάρκεια της συμπίεσης, περιορίζοντας την ενόχληση κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι σπάνια απαιτείται επανάληψη της εξέτασης, η τομοσύνθεση καθίσταται μια πιο φιλική και αξιόπιστη επιλογή για τον τακτικό προληπτικό έλεγχο του μαστού.
Η τομοσύνθεση προσφέρει μεγαλύτερη ευκρίνεια στις εικόνες, διευκολύνοντας τον εντοπισμό ακόμη και πολύ μικρών αλλοιώσεων. Επιτρέπει την καλύτερη διάκριση μεταξύ φυσιολογικών και παθολογικών ιστών, μειώνοντας τα ψευδώς αρνητικά και ψευδώς θετικά αποτελέσματα.
Πώς λειτουργεί η ψηφιακή τομοσύνθεση;
Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, η λυχνία του μαστογράφου κινείται πάνω από τον μαστό και λαμβάνει πολλαπλές εικόνες υψηλής ανάλυσης από διαφορετικές γωνίες. Οι εικόνες αυτές αντιστοιχούν σε πολύ λεπτές τομές πάχους περίπου ενός χιλιοστού.
Στη συνέχεια, με τη βοήθεια εξειδικευμένου λογισμικού, οι εικόνες ανασυντίθενται ψηφιακά, δημιουργώντας μια σύνθετη, σχεδόν τρισδιάστατη απεικόνιση του μαστού, σε πολλές διαστάσεις και επίπεδα. Η διαδικασία είναι γρήγορη, ασφαλής και ανώδυνη, ενώ ολοκληρώνεται αυτόματα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Πώς να προετοιμαστείτε κατάλληλα πριν από την εξέταση
- Προγραμματίστε την εξέταση του μαστού σας, 1-2 εβδομάδες μετά την έναρξη της εμμήνου ρύσεως, όταν το στήθος είναι λιγότερο ευαίσθητο στην πίεση.
- Φορέστε φαρδιά και άνετα ρούχα που αφαιρούνται εύκολα καθώς θα σας ζητηθεί να τα αφαιρέσετε από τη μέση και πάνω.
- Αφαιρέστε όλα σας τα κοσμήματα.
- Αποφύγετε τη χρήση αποσμητικών, λοσιόν ή άλλων προϊόντων στις μασχάλες ή στον κορμό σας πριν από την εξέταση, καθώς μερικές φορές προκαλούν ψευδή αποτελέσματα.
- Αν είστε έγκυος, θηλάζετε, ή έχετε οποιαδήποτε άλλη πάθηση, ενημερώστε τον γιατρό σας, πριν ή κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
Διαφορά ψηφιακής μαστογραφίας και τομοσύνθεσης
Στην απλή ψηφιακή μαστογραφία λαμβάνονται δισδιάστατες (2D) εικόνες, στις οποίες οι ανατομικές δομές του μαστού συχνά επικαλύπτονται. Επιπλέον, πολλές φορές κατά την πίεση του μαστού, ενδέχεται να διαφύγει κάποιο σημείο από την επικάλυψη και να μην είναι ορθό το αποτέλεσμα της εξέτασης.
Αντίθετα, η ψηφιακή τομοσύνθεση επιτρέπει την απεικόνιση του μαστού «στρώμα-στρώμα», μειώνοντας δραστικά την επικάλυψη των ιστών. Ο μαστός απεικονίζεται με πολλαπλές τομές ενός χιλιοστού, οπότε η πιθανότητα λανθασμένης εξέτασης και διαφυγής κάποιας βλάβης, μειώνεται σημαντικά.
Με απλά λόγια, η ψηφιακή μαστογραφία μοιάζει με την προβολή του εξωφύλλου ενός βιβλίου, ενώ η τομοσύνθεση επιτρέπει την ανάγνωση όλων των σελίδων του.
Πότε χρειάζεται να κάνετε ψηφιακή τομοσύνθεση;
Η ψηφιακή τομοσύνθεση είναι μια εξέταση που αφορά κάθε γυναίκα, ωστόσο πρέπει να είναι πιο συχνή διαδικασία για όσες έχουν πιο πυκνό μαστό, καθώς η πυκνότητα του μαστού ενδέχεται να επικαλύπτει κάποιον κακοήθη όγκο, αλλά και για όσες έχουν κάποια μορφή κληρονομικότητας.
Επίσης, συνιστάται πολλές φορές έπειτα της απλής μαστογραφίας, ως συμπληρωματική εξέταση, έτσι ώστε ο γιατρός να έχει πλήρη εικόνα αφενός και ακριβή διάγνωση αφετέρου, στην περίπτωση κάποιου ύποπτου ευρήματος.
Συχνές Ερωτήσεις
Πονάει η ψηφιακή τομοσύνθεση;
Η εξέταση είναι εντελώς ανώδυνη και ασφαλής. Η εξεταζόμενη, μπορεί να νιώσει απλώς μια μικρή πίεση στο στήθος ολίγων δευτερολέπτων, λόγω της συμπίεσης του μαστού για την ακριβή διάγνωση.
Απαιτείται παραπεμπτικό;
Συνήθως απαιτείται παραπεμπτικό ιατρού, ειδικά όταν η εξέταση πρόκειται να καλυφθεί από ασφαλιστικό ταμείο.
Μπορεί να γίνει σε γυναίκες με εμφυτεύματα σιλικόνης;
Ναι μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε γυναίκες με εμφυτεύματα σιλικόνης. Η εξέταση γίνεται με ειδικές τεχνικές λήψης, προσαρμοσμένες ώστε να προστατεύονται τα εμφυτεύματα και να εξασφαλίζεται όσο το δυνατόν καλύτερη απεικόνιση του μαστικού ιστού. Πρέπει σε κάθε περίπτωση να ενημερώσετε τον γιατρό πριν από την εξέταση.