Τι είναι η αξονική τομογραφία καρδιάς;
Η αξονική τομογραφία καρδιάς είναι μια εξειδικευμένη αξονική τομογραφία (CT) η οποία επιτρέπει την τρισδιάστατη και λεπτομερέστατη απεικόνιση της καρδιάς και των μεγάλων αγγείων της.
Η βασική της ένδειξη είναι η απεικόνιση των στεφανιαίων αρτηριών (δηλαδή των αγγείων που αιματώνουν το μυοκάρδιο) χωρίς την ανάγκη καθετηριασμού.
Με τη βοήθεια του υπερσύγχρονου αξονικού τομογράφου Revolution Apex Plus της GE Healthcare, στο Διαγνωστικό Κέντρο mesogeios, μπορούν να εντοπιστούν έγκαιρα οι αθηρωματικές πλάκες στα στεφανιαία αγγεία και πιθανές στενώσεις ή απόφραξη αυτών.
Έτσι, η αξονική καρδιάς μπορεί να βοηθήσει στον προληπτικό έλεγχο ατόμων με παράγοντες κινδύνου όπως κάπνισμα, υπέρταση, χοληστερίνη, οικογενειακό ιστορικό και κατά συνέπεια στην πρόληψη εμφράγματος.
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας (ESC 2019 & ESC 2024), η αξονική στεφανιογραφία αποτελεί την εξέταση πρώτης επιλογής σε ασθενείς με συμπτώματα που πιθανώς οφείλονται σε στεφανιαία νόσο, όταν η κλινική εκτίμηση, το ηλεκτροκαρδιογράφημα, οι εργαστηριακές εξετάσεις και ο υπέρηχος δεν επαρκούν για να αποκλείσουν σημαντική στένωση των στεφανιαίων αρτηριών.
Ακόμη, η μοναδικότητα της έγκειται στην υψηλότατη αρνητική προγνωστική αξία (NPV), η οποία πλησιάζει το 100%, δηλαδή στον αποκλεισμό αποφρακτικής στεφανιαίας νόσου επί φυσιολογικής εξέτασης.
Εξαιρετικά πλεονεκτήματα του υπερσύγχρονου αξονικού τομογράφου Revolution Apex Plus της GE Healthcare αποτελούν οι 256 τομές, που εξασφαλίζουν κορυφαία ανάλυση και υψηλής ποιότητας απεικόνιση. Επιπλέον, η προηγμένη τεχνολογία TrueFidelity Deep Learning Reconstruction (DLIR) επιτρέπει σημαντική μείωση της δόσης ακτινοβολίας — έως και 80% σε ορισμένα πρωτόκολλα.
Τέλος, τα πρωτόκολλα των εξετάσεων που πραγματοποιούνται στο τμήμα Αξονικής Καρδιάς του Κέντρου mesogeios έχουν σχεδιαστεί από την επιστημονικά υπεύθυνη του τμήματος, σύμφωνα με πρότυπα αντίστοιχα με εκείνα διεθνώς αναγνωρισμένων κέντρων με εξειδίκευση στην καρδιαγγειακή απεικόνιση στη Μεγάλη Βρετανία. Στόχος τους είναι να απαντούν με ακρίβεια στα κλινικά ερωτήματα των θεραπόντων ιατρών και να καλύπτουν πλήρως τις σύγχρονες ανάγκες των ασθενών.
Πότε μπορεί να χρειαστεί;
Η αξονική στεφανιογραφία απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα ασθενών, κυρίως με σκοπό την πρόληψη και τη διερεύνηση συμπτωμάτων, παρέχοντας έναν ξεκάθαρο “χάρτη” για την υγεία των στεφανιαίων αρτηριών.
Ο γιατρός σας λοιπόν μπορεί να προχωρήσει στη σύσταση της εξέτασης αυτής:
- Αν έχετε πόνο στο στήθος ή δύσπνοια.
- Αν χρειάζεται να ελεγχθούν οι αρτηρίες της καρδιάς για αθηρωματικές πλάκες, στένωση ή απόφραξη.
- Για να διαπιστωθεί αν υπάρχει πάθηση στην αορτή, όπως ανεύρυσμα ή διαχωρισμός.
Όμως, η αξονική τομογραφίας καρδιάς μπορεί να μας παρέχει πλήθος πληροφοριών για την δομή της καρδιάς και έτσι, άλλες ενδείξεις που προχωράμε σε αυτήν είναι:
- Προεγχειρητικός σχεδιασμός επεμβάσεων καρδιάς, όπως επέμβαση TAVI, άλλων βαλβίδων ή πριν από μεγάλες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις.
- Έλεγχος συγγενών καρδιοπαθειών ή ανωμαλιών, δηλαδή προβλημάτων που υπάρχουν από τη γέννηση, όπως διερεύνηση ανώμαλης έκφυσης ή πορείας των στεφανιαίων αρτηριών.
- Έλεγχος της λειτουργικότητας βιοπροσθετικών βαλβίδων.
- Έλεγχος και αξιολόγηση της βατότητας των χειρουργικών μοσχευμάτων μετά από επέμβαση bypass (CABG).
- Έλεγχος και αξιολόγηση βατότητας stent, μετά από εμφύτευση stent.
- Έλεγχος για Επιπλοκές εμφράγματος- διερεύνηση για ενδοκοιλοτικούς θρόμβους
- Έλεγχος για Παθήσεις Περικαρδίου
- Εκτίμηση Πνευμονικών φλεβών πριν από Αblation
- Διερεύνηση όγκων ή ογκόμορφων εξεργασιών
Σε ό,τι αφορά τις ηλικιακές ομάδες & τις ομάδες ανθρώπων στις οποίες απευθύνεται η αξονική καρδιάς αυτές είναι:
- Ασυμπτωματικοί ενήλικες (40-75 ετών) με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (οικογενειακό ιστορικό, αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, κάπνισμα).
- Άτομα με χαμηλή έως ενδιάμεση πιθανότητα στεφανιαίας νόσου που παρουσιάζουν ασαφή ή άτυπα συμπτώματα (π.χ. θωρακική δυσφορία, δύσπνοια) ή διαθέτουν προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου.
- Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε επεμβάσεις καρδιάς, όπως διενέργεια bypass (CABG), εμφύτευση stent και χρειάζεται έλεγχος της βατότητας των μοσχευμάτων ή του stent.
Πώς γίνεται η αξονική καρδιάς;
1. Προετοιμασία Ασθενούς
Για να ληφθούν ευκρινείς εικόνες των στεφανιαίων αρτηριών, η καρδιά πρέπει να κινείται όσο το δυνατόν πιο αργά. Οπότε προτείνεται:
- Αποχή από το φαγητό 4 ώρες πριν την εξέταση.
- Αποφυγή διεγερτικών, όπως κατανάλωση καφέ, τσαγιού ή ενεργειακών ποτών, για τουλάχιστον 12 ώρες πριν, καθώς τείνουν να αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό.
Εάν ο ασθενής έχει υψηλούς καρδιακούς παλμούς (>60-65 παλμούς/λεπτό), ο εξειδικευμένος ιατρός μπορεί να χορηγήσει βήτα-αναστολέα (π.χ., μετοπρολόλη) λίγο πριν την εξέταση, ώστε να επιτευχθεί ο βέλτιστος ρυθμός.
Λίγα λεπτά πριν τη σάρωση, χορηγείται συνήθως νιτρώδες σε μορφή spray (γλυκερίνη τρινιτρικη,-GTN) για τη διαστολή των στεφανιαίων αρτηριών, ώστε να απεικονιστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια.
2. H Εξέταση
Κατά την αξονική στεφανιογραφία, ο ασθενής ξαπλώνει στον αξονικό τομογράφο και τοποθετούνται ηλεκτρόδια στο στήθος για παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος.
Μέσω φλεβοκαθετήρα στο χέρι χορηγείται ιωδιούχο σκιαγραφικό υλικό, ώστε να απεικονιστούν καθαρά οι στεφανιαίες αρτηρίες.
Η σάρωση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα, ενώ συνολικά η εξέταση ολοκληρώνεται σε περίπου 10–20 λεπτά. Ο ασθενής καλείται να κρατήσει την αναπνοή του για μικρό χρονικό διάστημα για καλύτερη ποιότητα εικόνων.
Δεν απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία, πέρα από την αποφυγή καφεΐνης και την ενημέρωση του ιατρού για φάρμακα ή αλλεργίες. Η διαδικασία είναι ανώδυνη, γρήγορη και προσφέρει εξαιρετικά ακριβή απεικόνιση των αγγείων της καρδιάς με ελάχιστη ακτινοβολία.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αξονικής καρδιάς;
Μη επεμβατική μέθοδος
Γρήγορη διενέργεια
Υψηλή ακρίβεια απεικόνισης
Εντοπίζει αθηρωματικές πλάκες παράλληλα με την ποιότητα και την έκταση αυτών, απεικονίζει στενώσεις και επιτρέπει ποσοτική εκτίμηση του φορτίου ασβεστίου (calcium score) στα στεφανιαία αγγεία. Μπορεί να προσφέρει λοιπόν υψηλή διαγνωστική ακρίβεια (ευαισθησία και αρνητική προγνωστική αξία) σε κατάλληλους ασθενείς.
Χωρίς αποθεραπεία
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι επώδυνη η εξέταση;
Μπορώ να οδηγήσω ή να επιστρέψω στην εργασία μου μετά την εξέταση;
Πόση ακτινοβολία λαμβάνω κατά την αξονική καρδιάς;
Ποια είναι η διαφορά της αξονικής καρδιάς από την κλασική στεφανιογραφία;
Η αξονική είναι μη επεμβατική, δηλαδή δεν απαιτεί καθετηριασμό, νοσηλεία ή αναισθησία. Αντίθετα, η κλασική στεφανιογραφία είναι επεμβατική πράξη που γίνεται σε νοσοκομείο, συνήθως υπό τοπική αναισθησία και απαιτεί ανάπαυση μετά.